دندانپزشکی شبانه روزی زهره

ارتودنسی ثابت دندان

کلیه خدمات ارتودنسی ثابت و متحرک زیر نظر دندانپزشکان مجرب

ارتودنسی ثابت دندان چیست؟

منظور از ارتودنسی ثابت این است که بیمار نمی تواند دستگاه ارتودنسی را از دهان خارج نماید. در دستگاه ارتودنسی ثابت اجزا به صورت نگین هایی برروی دندان چسبانده شده و ثابت می گردند. به این نگین ها براکت می گویند. این روش درمانی برخلاف درمانهای متحرک، وابسته به همکاری بیمار نمی باشد.

طول درمان ارتودنسی ثابت به طور متوسط 2 سال می باشد ولی براساس نوع ناهنجاری بیمار و شدت مشکل می تواند بیشتر هم بشود. بیمار در هنگام دوره درمانی ثابت نباید غذاهایی با قوام سفت مثل ته دیگ، بلال، میوه های هسته دار، زیتون و غیره را استفاده نماید. در غیر این صورت براکت از دندان جدا می شود که می بایست براکت جدیدی برای بیمار چسبانده شود که این امر می تواند باعث طولانی شدن زمان درمان و آسیب به دندان گردد. در این دوره بیمار از نظر بهداشت، به مراقبت های خاصی نیاز دارد تا از ایجاد تغییر رنگ و پوسیدگی در دندانها جلوگیری به عمل آید.

روند درمان ارتودنسی ثابت

در درمانهای ارتودنسی ثابت می توان ماهی یک میلیمتر دندان را حرکت داد و این امر در بعضی مقاطع درمانی چندان مشهود نخواهد بود. در بعضی از موارد از بیمار براساس نوع ناهنجاری دندان کشیده می شود. در اینگونه از بیماران در چند جلسه اول حرکت دندانها بخوبی مشهود است و دندانها به جای فضای خالی حرکت داده می شوند که از نظر بیمار به خوبی قابل مشاهده است.

بیمار می بایست ماهی یک بار جهت درمان ویزیت شود. در هر جلسه بعد از فعال کردن کش ها، سیم ها و یا فنرها ممکن است بیمار مقداری درد داشته باشد که به مرور زمان در هفته اول کاهش می یابد. گاهی در بین جلسات معاینه به دلیل حرکت دندانها ممکن است مقداری از انتهای سیم ها از آخرین دندان خارج شود و باعث احساس تیزی و آزار گونه بیمار شود که در این صورت نیاز است بیمار وقت اورژانس گرفته و زودتر از موعد مقرر به متخصص ارتودنسی خود مراجعه نماید تا انتهای سیم کوتاه شود.

هدف ارتودنسی ثابت

هدف از درمان ثابت، حرکت دندانها در فضای مناسب، تنظیم دندانهای شلوغ و اصلاح روابط دندانهای دو فک می باشد. در مرحله ارتودنسی ثابت براکت ها بر روی دندانها چسبانده می شوند و یک سیم از بین براکت ها گذرانده می شود که با کش های بسیار ظریف به براکت ها انداخته می شود. این کش ها می توانند سفید و یا رنگی باشند. این کش ها در هر جلسه تعویض می شود ولی سیم ها ممکن است هر جلسه عوض نشود و براکت ها هم تا انتهای دوره درمانی در دهان باقی می مانند.

کشیدن دندان در ارتودنسی ثابت

در بعضی از موارد نیاز است که از بیمار دندان کشیده شود که براساس نوع ناهنجاری، شدت ناهنجاری، سن مراجعه بیمار، می تواند هر نوع دندانی باشد که معمولاً آسیاهای کوچک فک بالا و پایین می باشد. اما به عنوان یک قانون هرگز نباید دندانهای نیش کشیده شود حتی اگر کاملاً بیرون زده و یا نهفته باشند مگر شرایط به گونه ای باشد که دندان نیش نهفته در موقعیتی قرار گرفته باشد که امکان حرکت دادن آن وجود نداشته باشد.

معمولاً دندانهای آسیای کوچک کشیده می شوند و دندان نیش در فضای مناسب قرار داده می شود. گاهی براساس شرایط موجود ممکن است یک دندان ثنایا از فک پایین در قسمت جلو کشیده شود. فواصل دندانی کشیده شده با رفع شلوغی دندانهای دیگر و یا با عقب بردن دندانهای قدامی فک بالا و پایین پر می شوند. فواصل ایجاد شده در اثر کشیدن دندانها با حرکت سایر دندانها در پایان درمان به طور کامل بسته می شود و بیمار مشکلی از نظر داشتن فضا بین دندانها، نخواهد داشت.

معمولاً بیماران نگران هستند که در صورت کشیده شدن دندانها فضای آنها خالی می ماند اما در صورتی که دستور کشیدن دندان به درستی داده شده باشد این نگرانی بی مورد است. در اثر درمان ارتودنسی و حرکت دندانها به فضای دندان کشیده شده، ممکن است فضا برای رویش دندانهای عقل محیا گردد. کشیدن دندان عقل یا مولر سوم باعث مرتب شدن دندانهای جلو نمی شود و از فضای دندان عقل یا مولر سوم نمی توان برای منظم کردن دندانهای نیش یا قدامی استفاده کرد.

برای مشاوره رایگان با پزشکان ما، همین حالا تماس بگیرید!

بهترین زمان برای ارتودنسی

با توجه به سلامت لثه ها و بافت های نگه دارنده دندانها می توان دندانها را در هر سنی حرکت داد ولی بهتر است که درمان های ارتودنسی در سن خاصی انجام شود. گرچه با افزایش سن مختصری سرعت حرکت دندانها کاهش می یابد. ولی به عنوان یک قانون کلی بهتر است بیمار قبل از بلوغ ویزیت شود تا بتوان از رشد فکین در جهت رفع ناهنجاری کمک گرفت. به عبارت دیگر بهترین زمان برای شروع درمان یا سن ارتودنسی می تواند قبل از بلوغ باشد.

متخصص ارتودنسی ثابت کیست؟

ارتودنسی ثابت به دلیل پیچیدگی و نیاز به ظرافت کاری بالاتر، طولانی بودن مدت درمان، در دوره دندانپزشکی عمومی آموزش داده نمی شود و آموزش آن فقط در دوره تخصصی ارتودنسی انجام می شود. بنابراین بایستی برای درمان با ارتودنسی ثابت فقط به متخصص ارتودنسی مراجعه کرد.

ارتودنسی درمان روابط نامناسب فکی و جفت شدن غلط دندانها و ردیف کردن دندانهای نامنظم می باشد. تشخیص پیشگیری و درمان توسط دندانپزشکان عمومی و در مواد پیچیده تر توسط متخصصین ارتودنسی انجام می گردد. درمان ارتودنسی به دو صورت ثابت و متحرک است . ارتودنسی ثابت در مقایسه با ارتودنسی متحرک در ناهنجاریهای پیچیده تر انجام می شود. این درمان با چسباندن سیم و براکتهای ارتودنسی به دندانها انجام شده و در دهان ثابت است.

نکات مهم درمان ارتودنسی ثابت

مدت درمان به طور تقریبی از12 ماه تا 3 سال بر اساس نوع ناهنجاری متفاوت است و گاهی در برخی از مشکلات دندانی فکی می تواند بیشتر از این مدت هم باشد. در هنگام درمان بیماران با ارتودنسی ثابت باید به نکات زیر توجه داشت.

  • همکاری و مراجعات منظم بیمار به مطب جهت فعال کردن سیم و فنرهای ارتودنسی الزامی است.
  • پس از چسباندن سیم های ثابت در دهان، چند روز اول صحبت کردن و غذا خوردن دچار مشکل می شود اما به مرور زمان به آن عادت خواهید کرد.
  • پس از نصب براکت تا چند روز از غذاهای نرم استفاده کنید.
  • در روزهای اول از خوردن مواد غذایی رنگی مانند سس، سبزی، نوشابه، چای، قهوه و غیره خودداری کنید.
  • از جویدن آدامس و خوردن غذاهای سفت و چسبنده مانند ته دیگ و آدامس برای جلوگیری از شکستن و کج شدن سیمهای ارتودنسی شدیداً اجتناب کنید.
  • از شکستن تنقلات مثل تخمه و بادام غیره خودداری کنید.
  • جهت جلوگیری از گیر غذایی و پوسیدگی دندانها می بایست براکتها و سیمهای ثابت ارتودنسی توسط مسواک های مخصوص و برسهای بین دندانی تمیز گردد تا از بو گرفتن و تغییر رنگ رنگ دندانها جلوگیری شود.
  • هنگام فعالیتهای شدید و ورزشهای سنگین که ممکن است با ضربه به سر و صورت همراه باشد و یا هنگام شنا مراقب سیمهای ارتودنسی باشید و در صورت امکان از محافظ استفاده کنید.
  • در صورت افتادن براکتها یا شل شدن آنها ، سریعاً به مطب مراجعه نمائید.

پرسش و پاسخ های متداول

آیا دستگاههای ارتودنسی موجب درد و ناراحتی می شوند؟

درمانهای ارتودنسی ، دردی مانند درد هنگام تزریق ندارند بلکه فقط برای یک تا دو روز بعد از هر ویزیت، دندانها کمی حساس می شوند.

به مرور که درمان ارتودنسی پیش می رود از این حساسیت نیز کاسته می شود.

در مواردی که این حساسیت در ١-٢ روز اول آزار دهنده باشد می توان ازقرص استامینوفن استفاده نمود.

هر چند در این موارد اگر دارویی نیز مصرف نشود پس از گذشتن ١-٢ روز این حساسیت خود به خود برطرف می شود.

لازم به ذکر است که یکى از بهترین مسکن ها برای کاهش این درد، جویدن مداوم خوراکی هایی با قوام متوسط است.

آدامس های فاقد قند یک انتخاب عالی است. دقت داشته باشید نخوردن غذا یا خوردن غذاهای آبکی و نرم به بهانه دردناک بودن دندان ها، شرایط را بدتر و درد دندان ها را طولاتی تر می کند.

چه مدت میبایست تحت درمان ارتودنسی باشم؟

مدت زمان درمان ارتودنسی به نوع درمان ، سن بیمار و شدت نامرتبى دندانها بستگی دارد.

در درمان‌های ارتودنسی متحرک که برای اصلاح مشکل فک‌ها انجام می‌شود و باید در سن قبل از بلوغ انجام شود بسته به مشکل بیمار از یک تا ۳ یا ۴ پلاک ممکن است به بیمار داده شود و هر پلاک باید ۶- ۴ ماه استفاده شود و بعد از اصلاح مشکل نیز برای جلوگیری از برگشت نتایج باید استفاده شبانه از پلاک یا تمهیدات دیگر تا پایان بلوغ را مدنظر قرار داد.

درمان ارتودنسی ثابت که برای صاف و مرتب‌کردن دندان‌ها استفاده می‌شود نیز بسته به مشکل بیمار بین ۱۸ تا ۲۴ ماه طول می‌کشد.

پس از درمان ارتودنسی چه مدت باید از دستگاه نگهدارنده استفاده نمایم؟

این مدت زمان به وضعیت دندانهای شما بستگی دارد. متخصص ارتودنسی در مورد برنامه زمانی استفاده از دستگاه نگهدارنده توضیح خواهد داد.

بطور کلى سه مدل نگهدارنده (ریتینر) بعد از ارتودنسی مورد استفاده قرار می گیرد.

۱. نگهدارنده ثابت پشت دندانها چسبانده می شود.

۲. نگهدارنده پلاک متحرک در قالب پلاک هایی آکریلی که روی دندانهای بالا و پایین قرار می گیرند.

۳. نگهدارنده اِسیکس (Essix) نیز متحرک بوده و روی دندانها را کامل می پوشاند و شفاف است.

اینکه کدام مدل از نگهدارنده ها برای شما مناسب تر است بستگی به نیاز درمانی شما، سلیقه ارتودنتیست و البته خواست شما نیز تا حدودی دارد.

بهتر است با ارتودنتیست خود در این باره مشورت کنید.

با این وجود در این کلینیک معمولا” به دلیل همکاری اندک بیماران نسبت به استفاده از نگهدارنده های متحرک، از نگهدارنده های ثابت استفاده می شود.

در خصوص مدت استفاده از ریتینر باید اضافه کنم که اصولا تا زمانى که شما می خواهید بعد از ارتودنسی دندانهایتان مرتب بماند لازم است از نگهدارنده استفاده نمایید هر چند یکسال اول از اهمیت بالاتری برخوردار می باشد.

هر چند وقت یکبار برای تنظیم دستگاه ارتودنسی باید به دندانپزشک مراجعه نمایم؟

بیمار باید در طول درمان ارتودنسی به طور مرتب برای تنظیم براکت به کلینیک مراجعه کند.

جلسات تنظیم براکت بسیار کوتاه است و متخصص در این جلسات به سوال‌ها پاسخ می‌دهد و پیشرفت درمان را بررسی می‌کند.

این جلسات معمولاً بیش از ١۵ تا ٢٠ دقیقه زمان نمی‌برد و با توجه به شرایط بیمار هر ۴ تا ۵ هفته یک بار زمانبندی می‌شود.

در صورتی که برای مرتب کردن دندان‌ها از روش ارتودنسی نامرئی استفاده شود، جلسات هر ۵ تا ۶ هفته یک بار برگزار می‌شود.

آیا در طول درمان ارتودنسی باید رژیم غذایی خاصی را رعایت کنم؟

رژیم به معنای واقعی کلمه خیر. اما متخصص ارتودنسی و دستیاران با تجربه ی او برای شما شرح می دهند که باید از خوردن غذاهای سخت و چسبنده خودداری نمایید.

این غذاها می توانند موجب آسیب به دستگاههای شما شوند و این آسیب طول مدت درمان ارتودنسی شما را افزایش می دهد.

از آدامس شکلات کش دار، گز، سوهان، ته دیگ، نان ساندویچی استفاده نفرمائید.

غذا و میوه را به قطعات کوچک قسمت کرده و آنها را، روی دندان های عقب قرار دهید.

از گاز زدن غذا و میوه، پیتزا، ساندویچ، نان خشک یا تست شده، سیب، خیار، بلال، توسط دندان های جلو و پائین خودداریی فرمائید.

ابتدا هسته میوه های هسته دار مثل ( هلو، آلوزرد، گوجه سبز، خرما، زیتون ) را درآورده سپس خود میوه را به قطعات کوچک قسمت کرده، و از دندان های عقب برای جویدن استفاده فرمائید.

برای استفاده از آجیل ( پسته، بادام، فندق، گردو و تخمه ) پوست آنها را خارج کرده و مغز آن را روی دندان های عقب قرار دهید.

دقت کنید تا در داخل غذا، ریگ، استخوان جوجه یا مرغ، نان خشک یا گوشت سفت نباشد.

از قرار دادن مداد، خودکار و اسباب بازی به داخل دهان خودداری فرمائید.

آیا دستگاههای ارتودنسی باعث پوسیدگی دندان می شود؟

این جمله که ارتودنسی باعث پوسیدگی و خرابی دندان می‎شود کاملا غلط است.

در حقیقت رابطه ارتودنسی با پوسیدگی دندان‎ها رد شده است بلکه آن چه باعث پوسیدگی دندان شده عدم رعایت بهداشت است.

زمانی که فردی برای زیبایی بیشتر و درمان مشکلات دندان های خود تحت درمان ارتودنسی قرار میگیرد، باید توجه ویژه‎ای نیز به بهداشت دهان و دندان خود در طول دوره درمان داشته باشد، چرا که با وجود ارتودنسی در دهان، مسواک زدن و تمیز کردن دندان‎ها دشوارتر از قبل شده و نیازمند دقت و زمان بیشتری است.

گاهی بیمارانی که به این امر توجه نکرده اند و دچار پوسیدگی دندان شده اند، به اشتباه آن را به ارتودنسی نسبت می‎دهند و می گویند: ارتودنسی منجر به پوسیدگی دندان‎هایم شده است.

آیا براى انجام عمل ارتودنسى باید دندانی بکشم؟

کشیدن دندان یکی از اقدامات متداول در درمان ارتودنسی دندان‌ها است. گاهی اوقات لازم است که برای مرتب کردن دندان‌ها و بهبود عملکرد آنها چند دندان کشیده شود.

نامرتبی و بی نظمی دندان و سن بیمار عامل‌های مهمی برای تصمیم‌گیری درباره لزوم کشیدن دندان در ارتودنسی است.

کشیدن دندان برای ارتودنسی به طور پیاپی زمانی انجام می‌شود که هم دندان‌های شیری و هم دائمی در دهان وجود داشته باشد و کشیدن دندان برای ایجاد فضا ضروری باشد.

کشیدن یا نکشیدن دندان یکی از مسائل بحث‌برانگیز در درمان ارتودنسی است. برخی متخصصین ارتودنسی معتقدند که نباید برای ارتودنسی دندان کشیده شود، حال آن که شماری کشیدن دندان را قویاً توصیه می‌کنند.

متخصص ارتودنسی صورت، دندان‌ها و وضعیت رشد بیمار را به دقت ارزیابی می‌کند و سپس تصمیم به کشیدن دندان می‌گیرد.

بعد از درمان ارتودنسی، آیا باید دندان های عقل را هم کشیده شوند؟

بسته به نظر متخصص ارتودنسی،ممکن است کشیدن دندان عقل قبل یا بعد از درمان ارتودنسی توصیه شود.

در بیمارانی که بین ١۵ تا ٢۵ سال سن دارند احتمالاً بهتر است دندانهای عقل پیش از ارتودنسی کشیده شوند اما این کار برای کودکان کم سن یا پیش از نوجوانی توصیه نمی‌شود.

اگر نمی‌خواهید پیش از درمان ارتودنسی دندان خود را بکشید، باید پس از اتمام درمان این کار را انجام دهید. البته در گذشته بدون توجه به وضعیت دندان عقل، به طور کلی کشیدن این دندان توصیه می شد اما درسالهای اخیر معمولا” فقط دندانهایی کشیده می شوند که جای کافی یا زاویه مناسب رویشی نداشته باشند و احتمال برود هنگام بیرون زدن از لثه ممکن است باعث انحراف دندان‌های دیگر یا آسیب به آنها شوند.

آیا ارتودنسی با بارداری تداخل دارد؟

بهتر است ارتودنسی با بارداری مقارن نباشد. از جمله تداخلات بارداری با درمان های دندانپزشکی از جمله ارتودنسی می توان به این موارد اشاره کرد:

۱. تهیه رادیوگرافی در سه ماهه اول بارداری ممنوعیت مطلق دارد زیرا اشعه می تواند تکامل جنین را مختل کند.

۲. در سه ماهه سوم بارداری به دلیل فشار جنین نمی توان مادر باردار را در موقعیت خوابیده روی صندلی دندانپزشکی قرار داد.

۳. در کل دوره بارداری تغییرات هورمونی باعث افزایش تحریک پذیری لثه ها می گردد. به گونه ای که علی رغم رعایت معمول بهداشت دهان باز هم لثه ها حالت ملتهب و خون ریز دارند.

بنابراین در طول دوره ارتودنسی توصیه می گردد از باردار شدن اجتناب گردد. با این حال در صورت وقوع بارداری در طی ارتودنسی رعایت برخی نکات الزامی است از قبیل:

۱. افزایش دفعات و دقت در رعایت بهداشت دهان و دندان

۲. پرهیز از تهیه رادیوگرافی در کل دوره بارداری خصوصا” سه ماه اول

۳. معاینه بیمار روی یونیت دندانپزشکی به صورت نشسته یا نیمه خوابیده در سه ماهه سوم باردارى

 
سن مناسب درمان ارتودنسی چه زمانی است؟

بهترین سن اولین معاینه ارتودنسی بر اساس نظر انجمن ارتودنتیست های آمریکا، ۷ سالگی است.

سن مناسب انجام درمان ارتودنسی بستگی به نوع ناهنجاری دندانی فکی و جنسیت بیمار دارد.

چنانچه بیمار دارای مشکل عقب بودن فک پایین باشد بهترین زمان مداخله یک سال قبل از بلوغ جنسی (۱۱-۱۰ در دخترها و ۱۲-۱۱ در پسرها) خواهد بود.

در صورت جلوتر بودن فک پایین نسبت به فک بالا بهتر است زیر سن ۱۰ سالگی در هر دو جنس اقدام نمود.

در مورد مشکلات ناردیفی دندانی می بایست از ۹-۸ سالگی بیمار تحت نظر باشد تا در زمان مقتضی اقدامات لازم صورت گیرد.

البته امروزه با ظهور روش ها و تکنیک نوین، ارتودنسی در سنین بالا نیز میسر می باشد.

با این حال بدیهی است انتخاب سن مناسب برای ارتودنسی ضمن کاهش طول درمان، نتیجه بهتری را نیز در پی خواهد داشت.

دندانپزشکی شبانه روزی
ارتودنسی

مزایا و معایب ارتودنسی دندان

مزایا و معایب ارتودنسی ارتودنسی در هر سن و برای هر کسی که می خواهد ظاهر دندان خود را بهبود ببخشد، یک انتخاب محبوب است.

پاسخ به سوالات شما در معتبرترین مقالات دندانپزشکی